وبلاگ ادبی
وبلاگ ادبی احمد محمدزاده
نگارش در تاريخ سه شنبه هفدهم اسفند 1389 توسط احمد محمدزاده
ابوالفضل محمد بن حسين بيهقي



تولد :385هـ.ق. - حارث آباد بيهق

وفات :470هـ.ق.

وي در قريه ی "حارث آباد بيهق" به دنیا آمد، بعد از كسب فضايل در "نيشابور"، به "ديوان رسايل محمودي" راه جست و در خدمت "خواجه بونصر مشكان" به كار پرداخت. همچنان در خدمت سلاطين غزنوي بود. تا در زمان "عزالدوله عبدالرشيد" كه در سال (440هـ.ق.) سلطنت يافت. چندي "صاحب ديوان" انشاء گرديد، اما به تهمت حاسدان معزول شد و در سال (443 هـ.ق.) كه "طغرل" بر "عبدالرشيد" خروج كرد و او را كشت، بيهقي با جمعي ديگر از درباريان زنداني شد و يك سال در زندان بود. ابوالفضل در اواخر سلطنت "فرخزاد" از كارهاي ديواني كناره گرفت تا اين كه در سال (470هـ.ق.) وفات يافت.

آثار :

مهم ترين اثر بيهقي "تاريخ" مشهور اوست كه از امهات كتب تاريخ و ادب فارسي است در شرح سلطنت "آل سبكتكين" در سي مجلد كه در آن از تشكيل دولت "غزنوي" تا اوايل "سلطان ابراهيم بن مسعود" سخن رفته است، اما اكنون فقط قسمتي از آن كه مربوط به سلطنت "مسعود بن محمود غزنوي" و "تاريخ خوارزم" از زوال دولت "آل مأمون" و افتادن آن به دست سلطان محمود و حكومت "آلتون تاش حاجب"، در آن سامان تا غلبه ی "سلاجقه"، موجود است. درباره ی سبك و شيوه نگارش اين كتاب و مؤلف آن سخن بسيار گفته و نوشته‌‌‌‌اند و از ميان همه نوشته‌‌ها به قول "استاد فياض" كه بيهقي شناس يگانه ی روزگار ما بود بسنده مى كنيم كه فرمود بيهقي گزارشگر حقيقت بود. علاوه بر اين كتاب "ابن فندق" كتابي ديگر به نام "زينةالكتاب" در آداب كتاب بدو نسبت داده است .